Te taima panui: 4 meneti
Ripanga o Ihirangi
- He aha te Obesity?
- He taumaha rawa, he momona rānei taku ngeru/kurī?
- He aha ngā pānga o te momona ki te hauora?
- Me pēhea taku whakahaere i te taumaha o taku ngeru/kurī?
- 1. Aromatawai me te Mahere Whakaiti Taumaha
- 2. Mahere Kai
- 3. Rārangi Whakakorikori Tinana
- 4. Ngā Rongoā Whakaiti-Momona
- Te Pupuri i te Taumaha i Muri i te Whakaiti Taumaha
- Ngā Tohutohu mō te Tiaki Taumaha
- Ngā Mahi Hiranga mō te Hauora o tō Ngeru/Kuri

He aha te Obesity?
He āhuatanga te momona nui i roto i te tinana o tō ngeru/kurī. te nui rawa o te kohi ngako Koinei te āhua. Ka pā kino pea tēnei ki te hauora o te kararehe. Te kore taurite o te pūngao Ko te mutunga iho, ki te nui ake te kaha o te kai e kainga ana e te kararehe i tana kaha e pau ana i roto i te wā roa, ka taea te whakawhanake i te momonatanga. E ai ki ngā rangahau, 25-40% o ngā ngeru me te 25-44% o ngā kurī he taumaha rawa, he momona rānei.
He taumaha rawa, he momona rānei taku ngeru/kurī?
Te taumaha pai mō tō ngeru/kurī Neke atu i te 15-20% kei a ia taumaha rawa i te wā e whakaae ana ki tēnei utu Neke atu i te 20% mō ngā kararehe momona ka arotakehia hei.
Hei aromatawai i te āhua o te tinana o ngā ngeru me ngā kurī. He tauine 9-ira Whakamahia mō:
• Taumaha pai = 5 ngā tohu
• 6-7 ngā tohuTaumaha rawa
• 8-9 ngā tohuMomona
Ko ia pikinga o ngā tohu e tohu ana kua neke ake te taumaha o tō ngeru/kurī i tō rātou taumaha pai e 10-15%.
He aha pea te take ka momona ai te tangata?
• āhuatanga ira (iwi, ira tangata, tūnga whakawhānautanga)
• āhuatanga taiao (te whāngai koretake, te nui rawa o te whāngai me te kai iti, te kore whakakori tinana)
• Ngā mate e pā ana (Te mate a Cushing, te hypothyroidism, me ētahi atu)
I ētahi wā, ko ngā raruraru e rite ana ki te momona (hei tauira) te kohikohinga wai i roto i te pukuTērā pea. Me whakakore e tō tākuta kararehe ngā āhuatanga pēnei ka pōhēhētia he momona. ngā whakamātautau toto, ngā hihi-X, ngā ultrasound rānei Ka taea e ia te whakaaro i ngā whakamātautau pēnei.
He aha ngā pānga o te momona ki te hauora?
He maha ngā raruraru hauora ka pā ki ngā ngeru me ngā kurī momona. I te nuinga o te wā ka puta mārire, ka puta mārire hoki ēnei raruraru. Nō reira, i te wā e kitea ai ngā tohu, kua horapa haere te mate.
Ngā raruraru hauora i puta mai i te momonatanga:
• Te whakapoto i te roanga o te oranga (tata 2,5 tau poto ake)
• Matepukupuku (mumura hononga me ngā hononga mamae)
• mate huka
• Ngā mate pūnaha toto
• Te pakaru o te whatukuhu
• Nga momo mate pukupuku
• raruraru manawa
• Te hekenga o te kounga o te oranga
Me pēhea taku whakahaere i te taumaha o taku ngeru/kurī?
1. Aromatawai me te Mahere Whakaiti Taumaha
• Mā tō tākuta kararehe e whakatau te taumaha o nāianei o tō ngeru/kurī me te Kaute Āhua Tinana (BCS).
• Whai muri i te whakatau i te taumaha pai mō tō ngeru/kurī mahere whakaiti taumaha ka hangaia.
• Ko te whāinga kia horoia te tinana o tō ngeru/kurī i ia wiki. 2% o te taumaha tinana He whakaiti taumaha.
2. Mahere Kai
• He kai iti-kaoraKa whakakapia te kai o nāianei ki tētahi kai he iti ake ngā kaora engari kei roto katoa ngā matūkai e tika ana (ngā huaora, ngā kohuke, ngā waikawa amino).
• Te whakahaere i te nui o te kaiKi tāu ngeru/kurī ngā kai taurite Hoatu. Hei tauira, kapu ine (250 mL) me te ine karamu rānei Whakamahia te nui o te kai e tika ana hei whāngai.
• Ngā kai reka me ngā utuHe wāhanga nui o te kai karori o ia rā ngā kai mātao. Kaua e neke ake i te 10%.
• Te whakahaere i te hiakaiMā te whāngai i tāu ngeru/kurī ki te nui o te kai e rite ana ki tā rātou e kai ana i te kai iti-kaiora. ka tiakina te wairua kī.
3. Rārangi Whakakorikori Tinana
• I nga kuriWhakanuia te auau me te roa o te hikoi, me te tākaro ki ngā pōro, ki ngā taonga tākaro rānei. E taunakihia ana hoki te whakamahi i te kaukau, te whakaora wai, me te mīhini oma mō ngā kurī.
• I roto i nga ngeruMō ngā ngeru ngā kauhanga, ngā pourewa, ngā papa tākaro me ngā pōro tākaro He pai ake ngā taonga takaro taunekeneke pēnei i ēnei.
• Te tiaki i te papatipu uaua mā te whakakori tinana.Ka tautoko te korikori tinana i te whakaheke taumaha mā te pupuri i te papatipu uaua.
4. Ngā Rongoā Whakaiti-Momona
• Mō ngā ngeru me ngā kurī e uaua ana ki te whakaiti i te taumaha, ka whakamahia pea ngā rongoā hei pehi i te hiahia kai, hei whakaiti rānei i te mimiti ngako.
Te Pupuri i te Taumaha i Muri i te Whakaiti Taumaha
He raruraru noa te hoki anō ki te taumaha i muri i te ngaronga. Nō reira, me auau te whakahaere taumaha.
Ngā Tohutohu mō te Tiaki Taumaha
• Kia mau ki tāu kai.Hoatu he nui o te kai; kaua e "whāngai noa".
• Kia mau ki tō tikanga kai.: Te nui o te kai i inehia Tiakina koe, ā, whakawhāitihia te kai paramanawa.
• Me whakakorikori tonu.Kia ōrite te roa me te auau o te whakakori tinana.
• Te whakahaere taumaha auauTirohia te taumaha o tō ngeru/kurī i ia wā.
• Mana whakahaereWhakaritea he wā tirotiro ā-wā me tō tākuta kararehe.
Ehara i te mea ko te taumaha rawa anake te take o te momonatanga o ngā ngeru me ngā kurī, he mōrearea hauora He kawenga tōna. He hononga ki ngā mate maha pērā i te mate huka, te mate ngakau, ngā raruraru hononga, me te poto o te roa o te oranga. Mā te whakahaere taumaha me te ārai i te momona ka pai ake te kounga o te oranga o tō ngeru/kurī, ā, ka roa ake hoki tō rātou roa.
Ngā Mahi Hiranga mō te Hauora o tō Ngeru/Kuri
1. Arotakehia te āhua o te tinana o tō ngeru/kurī (BCS).
2. Me whakapā atu ki tō tākuta kararehe.
3. Kia mau ki tāu kai, ki te whakahaere i te nui o te kai, me te mahere whakakori tinana.
Mā te whakahaere i tō taumaha ka pai ake te oranga o tō ngeru/kurī, ā, ka taea e kōrua te noho tahi mō te wā roa, te oranga harikoa hoki.
Ētahi atu Tuhinga ka hiahia pea koe
"Ehara i te mea he kaupapa whakaaro anake te pūtaiao, engari he kaupapa aroha me te ngākau nui anō hoki."
Stephen Hawking